در مورد تاثير دوم : كوه يا مانع وزيدن نسيم خنك شمال به منطقه مىگردد و يا باد گرم جنوب را در آن مىآكند ، يا اينكه منطقه‌اى در بين دو رشته‌كوه قرار گرفته است و راه وزش باد بر آن هموار است . در چنين حالتى بادهائى كه در آن منطقه مىوزند از بادهاى مناطق بيابانى بسيار شديدتراند ، زيرا مسير باد تنگ است و وزش آن دوام دارد و در آن آرامش نيست . به همين روال است اوضاع آب و عوامل ديگر كه علل آن در طبيعيات مشخص شده است . معتدل‌ترين مناطق همجوار كوهستان مناطقى است كه به طرف شمال و مشرق باز باشد و كوه در سمت مغرب و جنوب آن قرار بگيرد . دريا : دريا عموما رطوبت سرزمينهاى مجاور را افزايش مىدهد . اگر دريا در سمت شمال منطقه باشد ، چون باد شمال بر آن مىگذرد و لطافت مىگيرد از تاثير مزاج آب كه سردتر است خنك مىشود ، منطقه مجاور را نيز خنك مىكند . اگر دريا در طرف جنوب منطقه باشد و بخصوص كه كوهى هم در بين منطقه و دريا واقع نشده باشد ، غلظت‌هاى جنوب افزايش مىيابد . اگر دريا در شرق منطقه قرار داشته باشد هوا را بسيار مرطوب مىكند ، زيرا هر قدر خورشيد به دريا نزديك‌تر مىشود ، آب دريا بيشتر تحليل مىرود ( تبخير مىشود ) و وارد هوا مىگردد . ليكن اگر دريا در طرف مغرب قرار داشته باشد رطوبت آن از درياى شرقى كمتر است ، چه تحليل آب دريا ( تبخير ) بوسيله خورشيد كمتر است . پس بطور كلى رطوبت هوا در مجاورت دريا زياد است . بادها : در سرزمينهائى كه باد زياد مىوزد و كوه مانع راه آن نيست ، منطقه از عفونت هوا بدور است . اگر مانعى در برابر وزش باد بر منطقه وجود داشته باشد هوا براى تعفن آمادگى مىيابد و خلطها مىگندند . بهترين باد كه هوا را مساعد مىكند باد شمال است و در درجه دوم باد شرقى و بعد از آن باد غربى است . باد جنوب از همهء بادها زيان‌آورتر است . تغييرات هوا بر اثر باد ناپسند به دو صورت است : يكى وجه عمومى ، و ديگرى وجه منطقه‌اى و سرزمينى . وجه عمومى : بادهاى جنوبى در بيشتر سرزمينها گرم و مرطوبند . گرمى آنها بسبب جريان‌شان از محلى است كه به واسطهء نزديكى خورشيد گرم شده است و رطوبتشان از آن است كه اكثر درياها نسبت به محل سكونت ما جنوبى هستند و نيروى خورشيد بخار آب آنها را بلند مىكند و با هوا مىآميزد . ازاين‌رو است كه بادهاى جنوب بدن را سست مىكنند . بادهاى شمالى چون از كوهها و سرزمين‌هاى پربرف و سرد مىگذرند سرد هستند و از آنجا كه تحليل رفتن ( تبخير ) آب در شمال كمتر است و باد بر آبهاى منجمد دريا و يا بر صحارى